Kahramanmaraş’ın Pazarcık ilçesinde saat 4.17’de 7,7; Elbistan ilçesinde saat 13.24’te 7,6 boyutunda zerzele olurken, Gaziantep’te de büyüklükleri 6,4 ile 6,5 olan iki zerzele meydana gelmişti. Kahramanmaraş’ta benzer gün saat 13.24’te bir zerzele daha meydana geldi. Merkez üssü Kahramanmaraş’ın Elbistan ilçesi olan depremin büyüklüğü 7,6 olarak ölçüldü. Bu artçı değil yeni bir depremdi. Zelzele, Kahramanmaraş, Kilis, Diyarbakır, Adana, Osmaniye, Gaziantep, Şanlıurfa, Adıyaman, Malatya ve Hatay’da yıkıma yol açtı.
Yaşanmış olan depremler sonrası zerzele gerçeği de bir kaz daha gündemde. Bu süreçte ülkemiz Zelzele Çekince Haritası da internette fazlaca arananlar içinde. Peki, Zelzele Tehlike Haritası Nasıl Kullanılır? Zelzele Riski nasıl sorgulanır?
ülkemiz Zelzele Çekince Haritası yenilenerek, 18 Mart 2018 tarihindeki RG’de yayınlanmış, 1 Ocak 2019 tarihinde de yürürlüğe girmişti. AFAD’ın web sitesinde senelere bakılırsa zerzele çekince haritaları da görülebiliyor.
ülkemiz’nin yeni Zelzele Çekince Haritası ile “birinci aşama zerzele bölgesi” benzer biçimde ifadeler ortadan kalktı. bundan böyle her yerleşim için yeni parametreler var. e-Devlet üstünden ulaşılabilen ülkemiz Zelzele Çekince Haritaları İnteraktif internet Uygulaması’ndan bu haritalara ulaşılabiliyor.
e-Devlet Kapısı üstünden sunulan “ülkemiz Zelzele Çekince Haritaları” uygulamasıyla ülkenin zerzele tehlikesi ve kullananların istediği konumdaki yer hareketleri, beklenebilecek en büyük değerleriyle veriliyor.
E-DEVLET DEPREM RİSKİ SORGULAMA
TÜRKİYE DEPREM TEHLİKE HARİTASI HAKKINDA
Atlas Dergisi, ülkemiz Zelzele Çekince Haritası mevzusunu 2020 yılındaki ülkemiz Zelzele Atlası’nda işlemişti. Aşağıdaki ova 2020 tarihindeki ülkemiz Zelzele Atlası’ndan internet sitesine aktarılmıştır.
YAZI: DOÇ. DR. BÜLENT ÖZMEN
ülkemiz’nin zerzele bölgeleri haritaları bugüne dek altı kez değiştirildi. Bunun sebebi gerek zerzele mühendisliği ve mühendislik sismolojisindeki gelişmeler, gerekse etken tektonik ve sismotektonik bulguların, tarihsel ve aletsel zamanda hasara niçin olmuş depremler hakkında bilgilerin ve depremlere ilişkin kayıtların artmasıydı.
Değişimler 1945, 1947, 1963, 1972, 1996 ve 2019 yıllarında bakanlar kurulu kararlarıyla yapılmış oldu. nihayet harita, 18 Mart 2018 tarihindeki Resmi Gazete’de yayımlandı ve 1 Ocak 2019 tarihinde uygulamaya sokuldu. Böylece gezegende ve ülkemizde zerzele mühendisliği alanındaki gelişmelere ve canlı fay emek harcamaları ve zerzele verilerinin artışına paralel olarak 23 sene aradan sonrasında ülkemiz’nin Zelzele Haritası değiştirilmiş oldu.
Peki, yeni ülkemiz Zelzele Haritası ile nasıl değişimler geliyor?
Yeni Zelzele Çekince haritası interaktif hale getirildi. Kaynak: AFAD / zerzele.afad.gov.tr
Bundan önceki zerzele bölgeleri haritası 1996 senesinde yayınlanmıştı. O haritada ülkemiz, 50 sene içinde yüzde 90 ihtimalle aşılmayacak yer ivmelerine bakılırsa beş bölgeye ayrılmıştı. Haritada, ülkemiz yüzölçümünün yüzde 66’sının birinci ve ikinci aşama zerzele bölgesinde bulunmuş olduğu ve nüfusunun yüzde 71’inin bu bölgelerde yaşamış olduğu gösteriliyordu. 23 sene aradan sonrasında yeni Zelzele Çekince Haritası’nın yürürlüğe girmesi ile bölgeleme vakası, doğrusu “birinci aşama zerzele bölgesi”, “ikinci aşama zerzele bölgesi” benzer biçimde ifadeler ortadan kalktı.
bundan böyle her yerleşim biriminin, mahallenin zerzele tehlikesi, faya yakınlığına ya da uzaklığına bağlı olarak değişebiliyor. Parsel bazında, hatta koordinat bilgilerinin girilmesi ile yapı bazında zerzele tehlikesi öğrenilebiliyor, istenirse zerzele raporu alınması mümkün oluyor.
Binalarımızın bu haritada verilen zerzele tehlikesi değerlerine bakılırsa oluşturma zorunda olduğu, var olan binaların performanslarının değerlendirilmesinin ve riskli olanların belirlenmesinin buradaki çekince değerlerine bakılırsa yapılacağı düşünüldüğünde, çoğumuz direkt ya da dolaylı bir halde bu değişimlerden etkileneceğiz.
NÜFUSUN YÜZDE 27’Sİ BU BÖLGEDE YAŞIYOR
İçişleri Bakanlığı Afet ve Acil Vaziyet Yönetimi Başkanlığı’na (AFAD) bakılırsa, yeni zerzele çekince haritası göz önüne alındığında, ülkemiz yüzölçümünün yüzde 18’i birinci aşama zerzele tehlikesi altında bulunmakta ve nüfusunun yüzde 27’si de bu bölgede yaşıyor. 475 senelik dönüş periyodu ve 50 sene içinde yüzde 90 ihtimalle aşılmayacak maksimum yer ivmelerini (PGA) gösteren 1996 tarihindeki harita ile kıyasladığımızda birinci aşama (PGA ≥ 0.4 g) zerzele bölgesinin toplam alanının 2019 tarihindeki haritada azaldığı görülüyor.
HARİTA NASIL KULLANILABİLİR?
AFAD tarafınca hizmete sokulan web sayfası ile Yeni Zelzele Çekince haritası interaktif hale getirildi. E-devlet şifresi ile girilen bu sitede, bulunduğunuz yerin, bölgenin zerzele tehlikesi ilişkili fazlaca değişik biçimde sorgulamalar yapılabiliyor, istenirse bu tarz şeyleri harita üstünde görebiliyor ve rapor halinde çıktı alabiliyorsunuz. Yeni zerzele çekince haritalarında zerzele tehlikesi maksimum yer ivmesi, spektral ivme ve maksimum yer hızı cinsinden tanımlanıyor.
Yazının devamı Atlas’ta
