Şikayeti olan insanlarda glikoz benzer biçimde düzmece ilaçlarla “tedavi uygulandıktan” sonrasında kendine gelme görüldüğü plasebo tesiri uzun süreden beri tartışılan bir mevzu, bahis. Ve bu münakaşa, bugün de X benzer biçimde toplumsal medya platformlarında bütün hızıyla devam ediyor.
X kullanıcısı zeta_goblin, takipçilerine bu etkinin, hastalara plasebo (düzmece ilaç) aldıklarının açıklanmış olduğu çalışmalarda halen ortaya çıkmasıyla ilgili düşüncelerini sorarak yeni bir münakaşa daha başlattı.
Aralarında plasebo yapacağı tesiri bir gruba vermeden evvel 15 dakika süresince açıklayan bir emek verme da iç oluş suretiyle minik emek harcamalar bu etkinin varlığını ortaya koyuyor. Hiçbir açıklaması olmasa da, bu grup, testin ikinci yarısına (kollarının ön kısmına ısıtma plakaları uygulanan ve dayanamayacak hale gelene kadar ısının yükseltildiği kısmına) bu konuşmayı yapmamış olan sadece plasebo krem verilen gruba gore daha uzun bir zamanda dayanabildi. Ufak çalışmalarda Parkinson hastalarının plasebo aldıktan sonrasında motor skorlarında kendine gelme gösterdiği bile görüldü.
Çeşitli klinisyenler plasebo etkisine inanıyor ve hastalarına plasebo reçete ediyor. Bir BMJ araştırması, daha evvelki sene Amerika’deki doktorların ortalama yüzde 3’ünün plasebo olarak salin kullandığını, yüzde 2’sinin glikoz hapları kullandığını, yüzde 41’inin reçetesiz analjezikleri kullandığı, yüzde 38’inin ise vitamin kullandığını belirlemişti.
Yazarlar makalelerinde “Doktorların minik fakat dikkate kıymet bir kısmı benzer zamanda plasebo tedavisi olarak antibiyotik (%86,13) ve sakinleştirici (%86,13) kullandığını bildirdi” diyor.
Plasebo tesiri diye bir şey var; fakat…
Doktorların da kullanmasıyla birlikte, plasebo tesirinin işe yaradığına güvenli olabiliriz benzer biçimde gözüküyor. Sadece bunun hastaları aldatıcı olduğundan dolayı kullanılmaması icap ettiğini düşünenler var. bundan farklı olarak, plasebo tesirinin muazzam bir şekilde bir hastalığın esasen dalgalı olan organik seyrinin ve “averaj gerilemesinin” bir yansıması bulunduğunu belirtiyorlar.
2001 senesinde plaseboların etkinliğini ölçüp tartmak ve karar vermeye çalışmak için bir ekip, hastaların rastgele olarak plasebo gruplarına ya da tedavi verilmemiş gruplara atandığı 114 klinik çalışmanın dizgesel bir incelemesini gerçekleştirmiş oldu (elbet bu denemeler de bir tedavi grubu vardı, sadece buradaki anne hedef plasebo alan hastaları, hastalığın düzgüsel seyrini yaşayan hastalarla karşılaştırmaktı).
Ekip, çalışmalarında “Sübjektif ya da objektif ikili ya da devamlı objektif neticeleri olan araştırmalardan elde edilmiş birleştirilmiş verilerde, tedavi uygulanmaması ile karşılaştırıldığında plasebonun anlamlı bir yapacağı tesiri tespit edemedik. Sadece, devamlı öznel neticeleri olan ve ağrı tedavisini içeren denemelerde, plasebo ile tedavi verilmemesi içinde anlamlı bir ayrım bulduk” yazdı ve ilave etti: “Klinik araştırma ortamı haricinde, plasebo kullanımının hiçbir öne sürülen nedeni yoktur.” 2004 senesinde 52 yeni denemeyi çözümleme eden bir takip emek harcaması da benzer neticesi verdi.
Kısacası, plaseboların hastaların kendileri tarafınca bildirilen ağrıları ve öteki öznel ölçümleri üstünde sınırı olan bir tesiri var benzer biçimde görünüyor, sadece hastalıklar üstünde pozitif bir sonuca ya da bunların hastalık üstünde nasıl çalışacağını açıklayan fizyolojik bir mekanizmaya dair ikna edici kanıtlar tamamlanmamış gözüküyor.
