bundan böyle Dünya’nın ortalama 4,5 milyar yaşlarında bulunduğunu, sadece yerçekiminin vakit genişletici tesirleri olanakları sayesinde gezegenin çekirdeğinin bundan ortalama iki sene daha genç bulunduğunu bilmekteyiz.
Dünya’nın yaşını nasıl hesapladık?
Bilimi kullanarak Dünya’nın yaşını hesaplamaya yönelik ilk girişimler birazcık yetersiz kalmıştı. Fizikçi William Thomson (diğer ismiyle Lord Kelvin), 1844’te Dünya’nın yaşlarının nasıl ölçüleceğine dair bir düşünce önerdi. Başlangıçta Dünya’nın uzayda erimiş büyük bir damla bulunduğunu varsaydı. Gezegenin şimdi ise içinde bulunmuş olduğu duruma dönüşecek kadar soğumasının ne kadar süreceğine bakarak, Dünya’nın kendisinin yaşını hesaplayabileceğini düşündü.
Seneler sonrasında bu hesaplamayı uygulayarak, Dünya’nın 20 – 400 milyon yaşlarında bulunduğunu tahmin etti. Bu tahmin, yer bilimi, Darwin’in hayvan evriminin ne kadar süreceği mevzusundaki fikirleri ve Güneş’in yalnızca ortalama 20 milyon yaşlarında olduğuna inanması benzer biçimde birden çok şeyle çelişiyordu.
Thomson’ın tahminleri, bizlere kayaların yaşını ortaya çıkarmak için oldukça daha doğru bir yol elde eden radyometrik tarihlemeden evvel hesaplanmıştı.
Radyometrik tarihleme nedir?
Amerika yer bilimi Araştırması internet sayfasında “Dünya ve Ay kayalarının ve göktaşlarının yaşları, kayalarda ve minerallerde organik olarak var olan elementlerin uzun ömürlü radyoaktif izotoplarının bozunmasıyla ölçülür ve bu izotoplar, 700 milyon ila 100 milyar seneden çok yarı ömürlerle öteki elementlerin emin izotoplarına bozunur” diye açıklıyor ve devam ediyor: “Fizikte sağlam bir halde temellenen ve topluca radyometrik tarihleme olarak herkesçe malum olan bu tarihleme teknikleri, tarihlendirilen kayanın radyoaktif elementlerini tekrardan homojenleştirmek için iyice eridiğini ya da iyice bozulduğunu ölçmek için kullanılır.”
Radyometrik verileri kullanmak, kayaların ne kadar ihtiyar olduğuna dair oldukça daha doğru bir düşünce veriyor olsa da, Dünya kayalarının tarihlenmesi, bir tek Dünya’nın mümkün olan minimum yaşını verebilir. Kanada’nın kuzeybatısındaki Acasta Gneiss Kompleksi’nden şimdiye kadar bulduğumuz en eski kaya, ortalama 4.02 milyar sene öncesine ilişik. Dünya’nın en eski kayasından daha genç olmadığını güveni içinde varsayabileceğimizden dolayı bu bizlere minimum bir ıslak veriyor. Sadece, gezegendeki her kayayı çözümleme etmediğiniz sürece, yalnızca bu yöntemle gezegenin maksimum yaşı hakkında bir tahminde ortaya çıkarılmak mümkün değil. Dünya’daki en eski kayaların Dünya’nın mantosuna kaymış olma ihtimali de yaşını belirlemeyi zorlaştırıyor.
Bunun yerine, bilim adamları, bu değişiklik hareketinin problem olmadığı Ay’dan ve güneş sistemindeki öteki cisimlerden gelen kayaları incelediler. Jeokimyacı Clair Cameron Patterson, 1953’te Arizona’da düşen bir kayadan alınan ve radyometrik tarihleme için kullanılan bolca oranda kurşun izotop içeren göktaşı örneklerini inceledi. Bu örnekler, 4,53 milyar ile 4,58 milyar sene içinde tarihlendirildi.
feza kayalarının daha çok ölçümü ve güneş sisteminin nasıl geliştiğine dair daha çok emek verme, tahminlerimizi iyileştirmemizi sağlamış oldu.
