Çin’in kuzeybatısındaki Gansu Eyaleti’nde, Dunhuang şehrinde var olan çöl tepeleri diri bir müzik sesiyle yankılanıyor. Büyüleyici ve birazcık korkutucu olduğu söylenebilecek vaka, Kumtag Çölü süresince dağılmış şaşırtıcı derecede yüksek kum tepelerinin rüzgarda “şarkı söylemesine” niçin olabilmektedir.
Şarkı Ifade eden Kum Tepeleri, zirve noktasında 1.715 metreye ulaşan boyutlara çıkıyor. Yakından bakmış olduğunuzda, sarı ve beyazdan yeşil ve siyaha kadar renklerde kumlarla karşılaşıyorsunuz.
Aslına bakarsak Dunhuang’a özgü olmasa da, bu bölgedeki müzikal kum tepeleri birden çok Çin efsanesinin ve halk hikayesinin merkezinde içeriyor. Kum tepeleri, MÖ 2. yüzyıldan itibaren ortalama 1.500 sene süresince kullanılmış olan ve Orta Asya ile Avrupa içinde uzanan mühim bir alış veriş yolu olan meşhur İpek Yolu üstünde içeriyor. Bilhassa konumlarının önemi, bu kum tepelerini Çin’in kültürel açıdan en mühim parçalarından birisi haline getiriyor.
Efsaneleşmiş: Mukaddes tapınaklarla doluydu
Bir Çin efsanesine nazaran bu bölge, bir vakitler, hala kum tepelerinin dibinde duran Hilal Ay Gölü’nü çevreleyen mukaddes tapınaklarla dolu dağlık bir bölgeydi. Sadece, tapınaklardan gelen tapınma sesleri, yakınlardaki bir çölün uyuyan Sarı Ejder Prensini rahatsız ederek öfkelendirdi ve Sarı Ejder Prensi, bölgeyi ve bütün insanlarını kuma boğdu. Kum tepelerinden duyulan müziğin, içeride gömülü olan kişilerde geldiği inancı bulunmakta.
Kum tepelerinin müziğini çevreleyen efsaneler, bu etkisi altına alan manzaraya mutlak surette farklı bir atmosfer katsa da, bu olayın arkasındaki gerçek neden, kum tepelerinin haiz olduğu belirli özelliklerle açıklanabilir.
Kum tanelerinin kalitesi, kum tepelerinin şarkı söylemesine yol açan özelliklerden yalnız bir tanesi. Kum tanelerinin ince ve orta boyutlu parçacıklardan meydana gelen boyutları, daha iyi adet hareketi ve reaksiyon sağlıyor. Şekilleri ile birlikte bu özellikleri, daha iyi sesler meydana getiren pürüzsüz, yuvarlak taneciklerle değişik rezonans ve frekanslar meydana getiriyor.
Eğimin dikliği de etkiliyor
Kum parçacıkları içinde ne kadar reaksiyon meydana geldiğini etkileyen eğimin dikliği ile kum tepelerinin şekli de seslere katkıda bulunabiliyor. Elbet, parçacıkları ses meydana getirmeye kafi gelecek kadar devinim ettirmek için doğru yel koşulları da lüzumlu. Yel güçlü ortaya çıktığında, kum tepeleri gürültülü bir kükreme yaratıyor, sadece hafifçe bir esinti altında tepeler hafifçe bir müzik üretebiliyor.
Kurak iklim de bu seslere katkıda bulunmakta, bundan dolayı çöl ortamlarında şarkı ifade eden kum tepeleri oluşabiliyor. Düşük rutubet seviyeleri, taneler arasındaki sürtünmeyi artırarak birbirlerine sürtündüklerinde ses çıkmasını sağlar.
Büyüleyici ve şaşırtıcı bir vaka olmasına karşın, şarkı ifade eden kum tepeleri aslına bakarsak o denli da alışılmadık değil. Çin, dahil Moğolistan, Sincan, Gansu ve Ningxia eyaletleri iç oluş suretiyle bu müzisyen kum tepeleri pek oldukca değişik yerde bulunabiliyor. Namibya’daki Namib Çölü, Sahra Çölü’nde olduğu şeklinde kendi şarkı ifade eden kumullarına sahipken, Kaliforniya’nın Mojave Çölü’nde de “gürleyen kum tepeleri” içeriyor.
Koruma altında
ehemiyetli bir kültürel alan olan kum tepeleri, aşınma emareleri ve yoğun yaya trafiğinin potansiyel olarak ziyan verici tesirleri penceresinden yakından takip ediliyor. Alandaki koruma emekleri, ziyaretçilerde bu ve öteki naturel yapılar üstündeki tesirleri mevzusunda farkındalık yaratmayı amaç edinmiştir.
Tahmin edilebileceği şeklinde popüler bir gezinsel yer olan Şarkı Ifade eden Kum Tepeleri, soluk kesici manzaralar ve dinlendirici müzikten oldukca daha fazlasını sağlıyor. Kum tepelerindeki uğraşlar, deve gezintilerinden planör turlarına kadar pek oldukca değişik seçenekle her yerde değişebiliyor.
