Amerika ordusunun 4 Şubat günü vurarak seviyesini indirdiği ve bir Çin casus balonu bulunduğunu iddia etmiş olduğu balon, gözleri eski bir teknoloji olan balonlara çevirdi. Çin, bu balonun bir meteoroloji balonu bulunduğunu söylerken, Amerika’li yetkililer casusluk için kullanıldığını iddia ediyor.
Fakat gerçek her ne olursa olsun, balonların bir kez daha gündemde olduğu gerçeği değişmiyor. Peki, casus balonları tam olarak nasıl çalışmakta?
Elektronik danışma, uydular ve casus balonları
Bunu idrak etmek için, her şeyden önce mühim bir terimi bilmemiz koşul. Elektronik danışma (ELINT ya da SIGINT), konuşmalardan, yazılı mesajlardan, silahlardan ya da radar sistemlerine oranla gelen verilerden oluşabilen elektronik verileri açıklar. SIGINT normalde uydular tarafınca toplanır.
Normalde, SIGINT toplayan uydular alçak Dünya yörüngesinde (LEO), şu demek oluyor ki 500 ila 1.000 km içinde bir irtifada ya da oldukça daha yüksek irtifa olan 36.000 km’de durağan yörüngede konumlandırılır. Bu nevi istihbaratın uydular tarafınca toplanması verimli ve son derece etkili olmasına karşın, çeşitli sınırlamaları bulunmaktadır.
LEO’daki bir uydu, Dünya etrafındaki yörüngesini 70 ila 100 dakikada tamamlar, sadece yüksekliğine bağlı olarak Dünya üstündeki benzer noktadan 14 ila 20 saat süresince yine geçmez. Bunun sebebi gezegenimizin de devinim etmesidir. bundan farklı olarak bu seyahat esnasında bir nokta üstünden en çok 20 dakika süresince görülebilecektir ve buna “bekleme süresi” denir. Daha çok uyduya satın almak bu sınırlamayı aşmaya muavin olsa da, kapsama sahasında hala büyük süre boşlukları olabilecektir..
Durağan(durgun) uydular kuramsal olarak bu sınırlamayı çözüyor olsa da, Dünya yüzeyinden ortalama 36.000 km uzakta bulunduğundan dolayı, mühim sadece sıska olan sinyalleri toplayamayabilir.
Amerika ordusu, yakalanma olasılığı düşük olan sinyaller – elektronik degisecek aktarımları – geliştiriyor. Bu, hem Çin aynı zamanda Rus casus uyduları tarafınca SIGINT toplamayı zorlaştırıyor.
Balon benzer biçimde araçlar da işte bu aşamada devreye giriyor. Çin, yukarıda bahsettiğimiz açıkları kapatmaya çalışmakta. 2020’de diyar, Chuangxin-5 (CX-5) olarak isimlendirilen daha geniş bir ağın ya da “takımyıldızın” parçası olarak Yaogan-30 serisinden üç yeni bulgu (casus) uydusunu 600 km’lik bir yörüngeye fırlattı. Ağdaki uydu sayısı 21’e terfi etti.
Kısa bir süre evvel yaralanan balon ve öteki üç tanımlanamayan cismin yörüngesini takip eden bir araştırma, bu nesnelerin yolunun birkaç mühim Amerika müdafa üssü üstünden geçtiğini belirtiyor. 20 – 30km irtifada yer edinen ve basit bir halde ayrım edilmeyen balonlar, Dünya yüzeyine yakınlıkları olanakları sayesinde sıska sinyalleri de yakalayabilerek – eğer hakikaten casusluk için kullanılıyorlarsa – elektronik danışma bir araya getirmek için en uygun yol aracılar haline geliyor. nihayet 200 senedir pek oldukça değişik diyar danışma için balonları kullanıyor ve bu yüzden bunun yeni ya da deneysel bir düşünce bulunduğunu da söyleyemeyiz. Yalnız nihayet yaşananlardan sonrasında konuşulduğu gerçeğinden bahsedebiliyoruz.
Günümüzdeki danışma araçlarının mühim bir süre ayrım edilmeden havada durabilme kabiliyeti kim bilir en mühim özellikleri olduğundan dolayı, balonlar benzer biçimde çeşitli eski teknolojiler yenilenerek yine karşımıza çıkabiliyor. Bir öteki örnekte mikro-dronlar benzer biçimde oldukça küçük hava araçları kullanılarak danışma toplanıyor.
Peki Amerika’nin seviyesini indirdiği balon hakikaten bir casus balon muydu? Bunu enkazı var olan balonun analizi tamamlandığında anlayabileceğiz.
