Temel Besin Grupları Görevleri, Faydaları

Gıda Grupları: Sıhhatli ve Kaliteli Yaşamın Sırrı

gıdaları sınıflandırmak fazlaca basit olmasa da beslenme düzenini oluşturmayı kolaylaştırmak adına uzmanlar tarafınca kategorizasyon yapılmaktadır. Gıda grupları ve özellikleri içeriklerine ve vücutta bulunan görevlerine bakılırsa çeşitlenmektedir.

Gıdaların muhteviyatında yer edinen karbonhidratlar, proteinler, yağlar, vitaminler, mineraller ve suyun değişik değişik görevleri ve katkıları bulunur. İsterseniz gıda grupları ve görevleri ilişkili bilgilere geçmeden evvel içerikteki maddelerin ne işe yaradığına özetlemek gerekirse değinelim.

Süt ve süt ürünlerini, kuru baklagiller, tahıllar, sebze ve meyvelerde var olan karbonhidrat vücudun en gerekli enerji deposudur. bundan farklı olarak suyun vücutta tutulmasını ve kan sıvısındaki lipitlerin düşmesini sağlar. Meyvelerde daha azca oluş suretiyle nerede ise her gıda grubundaki gıdada var olan proteinler dokularımız ve hormonlarımız için en mühim kaynaktır. Bu yüzden vücudun en gerekli yapı taşlarıdır demek mümkün.

Hayvansal ve bitkisel kaynaklı olabilen yağlar ise vücut ısısını korumuş olan ve hormonal yapıya katkı elde eden gruptadır. nihayet olarak vitamin ve mineraller ise vücudun değişik bölümlerinin yapısında ve korunmasında vazife alırlar.

En gerekli Gıda Grupları Nedir?

Sıhhatli beslenme bir tek yaşamak için değil hayat kalitemizi çoğaltmak için de çok mühimdir. Naturel beslenme birden çok hastalığa yakalanma istenmeyen ihtimalini minimuma düşüren en basit ve iyi yöntemdir. Işte sırf bunun için 4 anne gıda grubundan dengeli biçimde fayda görmek zorunlu olmaktadır.

Peki, gıda grupları nedir? Devletimizde gıda grupları tablosu dört yapraklı yonca ile sembolize edilmektedir ve 4 gıda grubu şu şekildedir:

• Süt ve Süt Ürünlerini
• Et, Yumurta, Kuru baklagiller
• Ekmek ve Tahıllar
• Sebze ve Meyveler

Gıda grupları ve yararları normal olarak farklılık göstermektedir, bu yüzden de beslenmede çeşitlilik çok mühimdir. Hangi gruptan ne kadar gıda tüketmeniz gerektiği fizyolojik özelliklere ve bireysel sıhhat durumuna bakılırsa farklılık göstermektedir.

Umumi cihette anne öğünlerde Meyve dışındaki bütün kategorilerden mahsul seçimi önerilirken fasıla öğünlerde ise süt ve süt ürünlerini ile meyvelerden faydalanılması güzel bir alternatif olabilmektedir. Haydi, şimdi gıda grupları ne kadara ayrılır öğrendiğimize bakılırsa birazcık daha detaya inelim ve bütün bu gruplara, yiyeceklerin özelliklerine ve faydalarına beraber göz atalım!

1) Süt ve Süt Ürünlerini

• En gerekli gıda grupları içinde mühim bir yeri olan süt grubundaki besinler protein, yağ, vitamin ve kalsiyum benzer biçimde mühim minerallerin deposudur.
• Kolesterol problemi olanların münasip süt ürünlerini tüketmeleri gerekmektedir. Süt hayvanların yavruları için ürettikleri bir mahsul olduğundan dolayı fazlasıyla hormon ihtiva etmektedir.
• Süt denince akla inek sütü, keçi sütü benzer biçimde hayvansal sütler gelse de badem sütü, soya sütü benzer biçimde bitkisel sütler de bulunur.
• Bu gruptaki besinler gelişme ve doku onarılmasını kolay hale getirir. Kemik ve dişler için yararlı bulunduğunu gösteren araştırmalar bulunur.
• Sütte ve sütten elde edilmiş ürünlerde var olan laktozun hazmı çeşitli bünyelerde güç olabilmektedir. Laktoz intoleransı yaşayanların bu gruptaki ürünlerini tüketmek için uzmana başvurmaları gerekmektedir.
• Sütün azca kaynatılması mikropları bir bütün olarak öldürmezken fazlaca kaynatılması da besleyiciliğini azaltmaktadır. Bu yüzden dengeli kaynatma oranı önem teşkil eder.
• Sıhhatli erişkin bireylerin günlük olarak 2 porsiyon, evlatların ise 3-4 porsiyon süt ve süt ürünlerini tüketmesi önerilmektedir.

Süt ürünlerini şunlardır:

• Süt
• Yoğurt
• Peynir
• Kefir
• Tereyağı
• Krema

2) Et, Yumurta, Kuru baklagiller

• Et grubu protein deposudur hem de türüne bakılırsa yağ ve yağ asitleri, B vitaminleri, demir ve çinko da ihtiva ederler.
• Yumurta protein, yağ, A ve B vitaminleri ihtiva eder.
• Kuru baklagiller de protein ve karbonhidrat penceresinden zengindirler, azca oranda yağ içerebilirler. bundan farklı olarak kalsiyum, çinko ve demir de içeriklerinde olduğu bilinmektedir.
• Erişkin ve sıhhatli bir kişinin bu gruptan gıdaları günlük 2-3 porsiyon tüketmeleri tavsiye edilmektedir.

Gruptaki besinler şöyleki sıralanabilir:

• Al et
• Ak et
• Sakatat
• Balık
• Yumurta
• Kuru baklagiller (Mercimek, nohut, bakla, barbunya, börülce vb)
• Yağlı tohumlar (Fındık, fıstık, koz vb)

3) Ekmek ve Tahıllar

• Tahıllı besinler nişasta, lif, vitamin ve mineral ihtiva eder. Bizim en gerekli enerji kaynağımız olan gıda grubu ekmek ve tahıl grubudur demek mümkün.
• Tahıllardan tam manasıyla faydalanabilmek için tohumun kalitesi son derece önem teşkil eder. bundan farklı olarak ekşi maya da ekmek yapımında gıda kıymeti yüksek mahsul elde yapmak eylemek için iyi bir alternatiftir.
• Çölyak rahatsızlığı ve gluten hassasiyeti olan kimseler bu gruptaki gıdaları dikkatli tüketmelidir.
• Posalı tahıllı besinler hazım sisteminin verimli çalışmasına destek olduğundan dolayı son derece sağlıklıdır.
• Tahıllı ürünlerde şeker ve tuz miktarının minimumda olması sağlanacak faydanın daha yüksek olmasını sağlamaktadır.
• Sıhhatli bir kişinin günde 7-8 porsiyon tahıl grubu gıda tüketmesi düzgüsel düzey sınırları içerisindedir.

Bu gruptaki gıda örnekleri şöyledir:

• Buğday
• Çavdar
• Yulaf
• Pirinç
• Mısır
• En gerekli tahıllardan imal edilen un, bulgur, yarma vb. ürünler

4) Sebze ve Meyveler

• Gıda grupları içinde son derece kalabalık bir içeriğe haiz olan meyve ve sebzeler kategorisi vücut canlılığımız, hayat enerjimiz için çok mühimdir.
• Sebze ve meyveler folik asit, vitaminler, kalsiyum, magnezyum, potasyum, posa ve vücudu koruyup, yenileyen içerikler penceresinden son derece zengindir.
• Bu gruptaki gıdaların içeriğinde var olan C vitamini, hastalıklara karşı bizi korur. A vitamini, vücut yenilenmesinde ve cilt derisi ile gözlerin dinç olmasında vazife alır. B6 vitamini zihni berraklaştırır.
• Folik asit hücre çoğalmasına destek olur. Potasyum, kan basıncını düzenler. Magnezyum, diş ve kemiklerin kuvvetli olmasına fayda verir. Posa, hazım sisteminin rahat ve verimli çalışmasını kolay hale getirir.
• Sıhhatli ve erişkin bir kişinin günde averaj 5 porsiyon sebze ve meyve tüketmesi önerilmektedir.

Kalabalık bir aile olan meyve ve sebze grubunu mevsimlere bakılırsa şöyleki özetleyebiliriz:

• İlkbahar: Ispanak, brokoli, pırasa, havuç, şalgam, erik, enginar sebzesi, kuşkonmaz, bakla, sarımsak, kiraz, çilek, soğan, kuşkonmaz.
• Yaz: Vişne, sarımsak, taze patates, soğan, domates, salatalık, kiraz, kayısı, çilek, taze fasulye, bamya, bezelye, patlıcan, çağla, armut, dut, kayısı, böğürtlen, şeftali, incir, pazı, mısır, kavun, karpuz.
• güz: Patlıcan, elma, taze patates, mısır, domates, armut, limon, semizotu, nar, üzüm, soğan, kereviz, yeşil biber, kabak, pırasa, limon, mandalina, nar, ayva, kereviz, karnabahar, bal kabağı, turp, portakal, ıspanak.
• Kış: Karnabahar, bal kabağı, mandalina, limon, lahana, portakal, ıspanak, havuç, Brüksel lahanası.

Sıhhatli, Uzun Yaşamın 11 Beslenme Sırrı

Glisemik İndeks ne demektir? Kıymet Tablosu, Gıda Sıralaması

Kuru Baklagiller Nedir? Çeşitleri, Gıda Değerleri ve Yararları

Protein İçeren gıdalar Sıralaması – Yüksek Protein Deposu 13 Yiyecek

Kalsiyum İçeren gıdalar Nedir? Kalsiyum Oranı Yüksek 10 Gıda