İskorpit Balığı Nedir? Faydaları Nelerdir?

Bütün Yönleriyle İskorpit Balığı

Yunanca “skorpidi” kelimesinin Türkçeye “iskorpit” olarak geçmesiyle halk arasındaki adına kavuşan balık türü, zehirli olmasıyla dikkat çeker. Dikenlerinde var olan agu, vücuda değdiğinde yapacağı tesiri gösterir. Bu sebeple özelliklerine, avlama koşullarına, temizleme ve pişirme püf noktalarına dikkat kesilmek gerekmektedir. Bütün koşullar sağlandığında beliren lezzet, bütün balık severlerden tam not alacaktır.

İskorpit ne demektir?

İskorpit, öteki bir adıyla Scorpaena porcus, Scorpaenidae familyasına ilişkin bir balık çeşididir. Nitelikleri ve yaşama stili göz önünde bulundurulduğunda; benzer familyaya ilişkin olan Lipsos balığıyla benzerlik gösterdiği görülebilmektedir. İskorpit’i, Lipsos’tan ayıran vasıf, boyunun daha ufak olması ve rengindeki koyuluktur. Kafası, vücudunun yarısını kaplayacak büyüklüktedir.

Vücudundaki renkler koyu al ve açık pembe arası değişiklik izah edebilir. Baş kısmında birden çok diken ve çıkıntı bulunmaktadır. Yuvarlak ve geniş göğüs yüzgeciyle dikkat çeker. Suyun diplerinde yaşadığından gözleri başının üzerinde yer alır. Geniş ağzının kıvrımları aşağıya doğru eğimlidir. Averaj olarak 20-30 santimetre uzunluğunu haiz balık, zehirli bir nevi olarak bilinmektedir. Birinci sırt, karın ve anüs yüzgecinde agu barındırır. Birinci sırt yüzgecinde 11, karın yüzgecinde 1 ve anüs yüzgecinde 3 tane dikende agu görülebilmektedir.

Dikenlerindeki yoğun zehirle karakteristik bir kalite taşıyan iskorpit, insan vücuduna temas ettiğinde zehrini salar. Agu, yapacağı tesiri şişlik ve kızarıklık ile gösterir. Zehrin tesirinin 2-3 gün kadar devam etmiş olduğu bilinmektedir. Tedavi sürecinde ise amonyak tercih edilebilir. Balık, aynı zamanda ziyan gördüğünü hissettiğinde vücudu sokarak kendini korumaya da geçebilir. Halk tabirinde iskorpitin öteki adı da “çarpan”dır. Zehirli olmasına karşın leziz etiyle birden çok masanın misafiri olabilir. İskorpitle meydana getirilen yemekler ve etinin tadı kırlangıcı da anımsatabilir.

İskorpit Balığının Yararları Nedir?

• İçerisindeki A vitaminiyle vücudun A vitamini ihtiyacını karşılar.
• Görme yetisini kuvvetlendirerek karanlıkta görmeye destek sunar. Göz sağlığını kuvvetlendirir.
• İçerdiği Omega 3 yağı olanakları sayesinde bilhassa de gelişim çağındaki evlatların zeka gelişimine büyük fayda verir.
• İçerdiği protein, mineral ve vitaminlerle vücut yapıları korur, vücudun gereksinimlerini karşılar.
• Diş sağlığına karşı pozitif tesirleri görülebilmektedir.
• Kanser vb. hastalıklara karşı korucu vasıf gösterir.
• Meydana gelen ve ihtimaller içinde enfeksiyonların onarılmasına destek sunar.
• Alzheimer benzer biçimde hastalıkların önlenmesini sağlar.
• Kan basıncını düzenler, kolesterolü dengeler.
• Metabolizmayı hızlandırdığından zayıflamaya yardım etmek da iskorpit balığının yararları içinde yer alır. Bu niteliği ile rejim programlarına iç edilebilir.
• Düzgün biçimde tüketildiğinde nüzul olma istenmeyen ihtimalini %6 ile %12 içinde azalttığı kanıtlanmıştır.
• Vücudun koruma sistemini kuvvetlendirerek hastalıklara yakalanma ve mücadeleyi kolay hale getirir.
• gövde yağlarını depolamayı önlediği için obezite-aşırı kilolu olmak hastalığına yakalanma istenmeyen ihtimalini düşürür.
• Damarları arındırarak kalp organı ve damar hastalıklarına karşı korur.
• gövde için güçlü bir antioksidan vasfı de gösterir.
• Beyin nöronlarını güçlendiren tesir gösterdiğinden beyin fonksiyonlarını kuvvetlendirir.
• hipertansiyon benzer biçimde hastalıklara karşı pozitif tesir gösterir.
• İçerdiği kalsiyum olanakları sayesinde kemik gelişimini destek sunar.

İskorpit Avı Nasıl Yapılır?

İskorpit balığı, dikenlerinde var olan zehirlerle dikkat çeker. Bilhassa de sırt bölgesinde yoğun agu taşıyan balığı avlarken dikkatli oluş ve bazı noktalara dikkat kesilmek gerekmektedir. Bilhassa de toy, bilgisiz balıkçıların sokulma ve zehirlenme durumları ile karşılaşmaması için dikkatli olmalı önerilir. İskorpit avı teknikleri iyi uygulandığında, iskorpit sorunsuzca yakalanabilir. Teknikleri en iyi şekliyle faaliyete geçirmek için iskorpitin özelliklerini iyi idrak etmek ve kavramak gerekmektedir.

İskorpit, çoğu zaman suyun dibinde yaşadığından hareketsiz ve tembel olma vasfı gösterir. Bütün bunlara karşın yüzgeçlerinin son derece geliştiği görülmüştür. Kayalık ve taşlık olan mağara vb. yerlerde yaşadıkları bilinmektedir. Turk yerli bir balık olan iskorpit, ülkemiz’nin nerede ise her denizinde görülebilmektedir.

Kış aylarında derin sularda yaşamına devam eden balık, ilkbahar ayıları itibariyle kıyıya doğru sürüklenmeye adım atar. Bilhassa de ağustos ve eylül aylarında taşlık sahil sahillerde daha fazlaca görülebilmektedir. Bu yüzden iskorpit avlamak için en münasip vakitler ağustos ve eylül aylarıdır.

Zehirli olduğundan bilhassa de ağdan ayrılırken dikkatli oluş gerekmektedir. Bunun yanında ayrıca dikkat edilmesi ihtiyaç duyulan öteki tekniklerden birisi de balığın basit ölmediğinin bilinmesidir. Esasen hareketsiz bir balık olduğundan kovada hareketsizce yatmasına kanılmamalı, öldüğünden güvenli olunmalıdır. Ters takdirde iğnesi batacak ve zehrini değdiği vücuda bulaştıracaktır. Zehrin değdiği yere amonyak sürmek, tedavi şekilleri arasındadır. tüm bunlara rağmen kaşıntı, ağrı, şişlik devam ederse doktora ya da eczaneye danışılmalıdır.

İskorpit Temizleme Tekniği

İskorpit balığı yakalandıktan sonrasında da zehrini taşımayı sürdürür. Bu yüzden yakaladıktan sonrasında temizleme sürecinde da dikkat edilmesi ihtiyaç duyulan çeşitli noktalar olduğu bilinmektedir ve balıkçılar tarafınca temizlenmesi en uygunudur. Zehrini, öldükten sonrasında dahi taşıdığından dikenlerine değmemeye itina görünür kılmak gerekmektedir. Bunun yanında ayrıca derisi kalınca olan balığı temizlemek için keskin bir bıçak kullanılmalıdır.

• Balığı temizlemek için ilk adım kuyruğundan başına doğru üst tarafındaki dikenleri kesmektir. Bu kesikler, balığın büyüklüğü bakımından değişmekle beraber sırtın içine doğru girebilir.
• Sonraki adımdaki karındaki dikenlerde benzer biçimde kesilir. Kesim esnasında zorlanılırsa bir pense ya da kerpetenden yardım alınabilir.
• Ondan sonra karın kısmına boylamasına bir kesik daha atılır. Bu kesik, dahil organların temizlenmesine imkan tanır. Bu kesik yardımıyla dahil organlar da çıkarılarak atılır.
• Solungacın altından atılan bir kesikle beraber balığın kafası gövdesinden ayrılır. Kalınca bir deriye haiz olan balığın kafasını ayırırken kafasıyla beraber gövdesini de arasını ayırmak işinizi daha kolaylaştıracaktır. Ters takdirde deriyi çıkarırken güçlük çekiyorsanız. Bu durumda bir pense yardımıyla deriyi çıkartabilirsiniz.
• Balığın her tarafındaki ten temizlendikten sonrasında pişirmek için kullanım alanına hazır olabilecektir..

İskorpit Balığı Nasıl Pişirilir?

Ak etiyle iskorpit balığı sofraların aranılan lezzetleri içinde yerini korur. Leziz etiyle birden çok değişik tanım uygulanabilir. Bu tariflerin en fazlaca herkesçe malum olan iskorpit çorbası tarifidir. Kızartma, ızgara, buğulama, tencere benzer biçimde değişik tariflere de yakışan balık, çorbasıyla ünlenmiştir denebilir.

Çorbayı hazır hale getirmek için balık, bir miktar tuz, limon ve sirke yardımıyla haşlanır. Balığın haşlandığı su, çorbaya katılışım göstermek suretiyle kullanılır. Soğan ve sarımsak kesilerek pembeleşinceye kadar kavrulur, haşlama suyuyla buluşturulur. Sonrasında içine haşlanmış balık, küp doğranmış patates, birazcık pirinç ve tuz-baharat ek edilerek kaynamaya bırakılır.

İskorpit balığı pişirme şekilleri, tariften tarife farklılık gösterse de kızartmak için çoğu zaman mısır unundan yardım alınır. İnce mısır ununa bulanmış balıklar, evvel kızgın yağa atılır. İlk tarafı kızardıktan sonrasında yağ süzülür ve öteki tarafı yağsız tencerede pişirilir.

İskorpit Balığı Fiyatı ne demektir?

Halk içinde çarpan, çalar adlarıyla da herkesçe malum olan iskorpit balığı en leziz zamanlarını mayıs ile eylül aylarında yaşamını sürdürür. Tutulup ayıklandıktan sonrasında etinin yalnızca %30’unun kullanılıyor olması, iskorpit fiyat değerinin birazcık pahalı olmasına neden olur.

Bilhassa sahil sahillerinde rastlanan balığın fiyatındaki artışın sebebi, temizleme ve kasalamadaki zorluktan doğar. Sıkıntılı ve uzun bir yolculuktan geçen iskorpit kilosu 30 ile 40 TL arası bir fiyat dahilinde satışa sunulur.