Vietnam, bu sene içinde yürürlüğe sokacağı yeni kanun ile bütün toplumsal medya kullanıcılarından kimlik doğrulaması yapmasını isteyecek. Anonim hesaplar, Vietnam’da tarihe karışacak. Uygulama, öteki ülkeler için de referans kıymeti taşıyabilir.
Toplumsal medya platformlarında gerçek adını kullanmak yerine takma ad ya da düzmece isim kullanan sayısız hesap bulunmakta. Bu anonim hesaplar, senelerdir yalnızca toplumsal medya kullanıcılarını değil, hükûmetleri de bir münakaşanın içine sokmuş durumda.
Bu münakaşanın en gerekli sebebi ise oldukça rahat: Anonim hesapların kime ilişkin olduğu, eğer kullanıcı iyice dikkatli ise çoğu zaman tespit edilemiyor. Bu hesaplardan meydana getirilen paylaşımlar, hükûmet aleyhine düzmece gündemler oluşturabiliyor. Kısaca mesele saklı gerçeklerin açığa çıkarılması değil, aslolan mesele dezenformasyonun engellenememesi. Doğal bu tehlike sebebiyle bilhassa toplumsal ağlardaki hakimiyetini çoğaltmak isteyen hükûmetler, anonim hesaplara karşı önlemler almaya başlıyor.
Bu önlemlerin nihayet örneği, Vietnam’dan geldi:
Vietnam, 2023’ün sonuna kadar yürürlüğe girmesi planlanan Telekomünikasyon Yasası Değişikliği’nin bir parçası olarak, anonim toplumsal medya hesaplarının önüne kanunla geçiyor. Yeni kanun değişikliğiyle toplumsal medya kullanıcılarından kimlik doğrulaması yapmaları istenecek.
bundan farklı olarak bugüne dek kimliği doğrulanmamış hesaplardan da yeni düzenlemeye uyması ve doğrulama yapması mecburi tutulacak. Kısaca Vietnam’daki her toplumsal medya kullanıcısı, kendi kimliğine bağlı hesapları kullanacak.
Hükûmet, bu değişikliğin gerekliliğini “web dolandırıcılığını engellemek için” olarak sunmuş durumda. Diğer taraftan diyar, geçtiğimiz sene düzmece olduğu belirlenen hesapların, toplumsal medya platformları tarafınca 24 saat içinde kapatılması zorunluluğunu getirmişti.
Uzmanların yorumu ise değişik:
BBC’nin aktardığına nazaran pek oldukça uzman, toplumsal medyadaki dezenformasyon ve artan nefret söyleminin Güneydoğu Asya’daki hükûmetler için kaygı bulunduğunu belirtiyor. Vietnam hükûmetinin de dijital alan üstünde daha çok denetim tedarik etmek istediği ifade ediliyor.
ülkemizde anonim hesaplara karşı alınan önlemler neler?
ülkemizde anonim hesap açmayı, bu hesaptan paylaşımlar yapmayı ya da etkileşimde bulunmayı engellemiş olan (normal olarak zararı olan ve fena amaçlı olmayan paylaşımlar) bir yasa bulunmuyor. Diğer taraftan anonim hesaplara yönelik eskiden politika arenasında çeşitli talepler de gelmişti.
Şubat 2022’de MHP Kırıkkale Mebus Halil Öztürk, hazırladığı yasa teklifi ile anonim ya da düzmece hesapların, “Türk devletine düşmanlık ettiğini” belirtmişti. Öztürk, düzmece hesap açanlara altı aya kadar hapis cezası, bu hesaplarla “bilerek yanlış havadis, bilgi, salık yayma” ya da “aracılık edilmesi” durumunda 2 seneden 5 sene kadar hapis cezası verilmesini öngörmüştü.
ülkemizde anonim hesaplar nasıl tespit ediliyor?
Anonim hesapların ardındaki gerçek şahıs, kolluk kuvvetlerinde tespit edilemez ise devreye direkt toplumsal medya platformları sokuluyor. ülkemiz, aslen bir anlamda bu yüzden toplumsal medya platformlarının ülkemize temsilci atamasını mecburi tutmuştu.
1 Ekim 2020’de yürürlüğe giren 7253 sayılı yasa* ile bütün toplumsal medya platformları, ülkemiz’ye temsilci tayin etmek mecburiyetinde bırakıldı. Temsilci atamayan toplumsal medya platformlarına reklam yasağı getirileceği ifade edilmişti. Her platform, reklam yasağı riski sebebiyle temsilcisini atadı.
*İnternet Ortamında Meydana getirilen Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yöntemiyle İşlenen Suçlarla Savaşım Edilmesi konusunda Kanunda Değişim Yapılmasına Dair Yasa
İşte bu temsilciler, hükûmetin toplumsal ağlardaki hesaplar ve paylaşımlar hakkında taleplerini değerlendiren kimseler oldu. Rastgele bir ihlale yönelik meydana getirilen başvurular, temsilciler tarafınca değerlendiriliyor, en geç 48 saat içinde pozitif yönde ya da negatif yanıt sağlıyor.
Twitter tarafınca sunulan Şeffaflık raporuna nazaran ülkemiz, Temmuz – Aralık 2021 tarihleri içinde 16’sı ‘acil’ oluş suretiyle 418 kez informasyon talebinde bulunmuş oldu. Benzer zamanda 4284 kez hukuki talepte bulunulmuş oldu, 62 hesaba ve 540 Tweet’e erişim engeli getirildi. Twitter’ın güncel şeffaflık raporları, bu bilgilere yer vermiyor.
İLGİLİ HABER
