Tam adı: Mehmet Rıfat Ilgaz
Doğum zamanı: 8 Mayıs 1911
Doğum yeri: Cide, Kastamonu / ülkemiz
Boyu: –
Ailesi: Fatma Öztekin, Hüseyin Vehbi Bey
Eşi: Afet Ilgaz (e. 1970), Rikkat Uzsay (e. 1939–1949), Nuriye Ilgaz (e. 1931–1933)
Çocuk (ları): Aydın Ilgaz – Defne Ilgaz – Yıldız Ilgaz – Gönül Ilgaz
Mesleği: Ozan, Roman ve hikaye Yazarı
Etken Yılları: 1943 – 1990
Başlıklar
konusunda
Rıfat Ilgaz kimdir? Rıfat Ilgaz, Hababam Sınıfı romanları ile bilinmektedir. Yazın hayatına birden çok mühim yapıt katan Ilgaz, 8 Mayıs 1911 tarihinde dünyaya geldi. Kastamonu doğumlu olan ozan eğitimini de Cide’de aldı.
1931 senesinde Bolu’da öğretmen olarak çalıştı. Bu esnada ilk eşi Nuriye ile tanıştı. Evliliğinden 1 yıl sonrasında ilk kızı Gönül dünyaya geldi. Amma ve lakin Rıfat hemen hemen askerlik görevini yapmamıştı. 1933 senesinde askere alındı ve evliliğini de tamamlamış oldu.
Askerden döndükten sonrasında öğretmenlik görevinde devan etti. 1936 senesinde Ankara Gazi Eğitim Enstitüsü’nün Yazın kısmına girdi. 2 yıl sonrasında mezun oldu. 1939 senesinde ikinci eşi Rikkat ile tanıştı ve evliliğe ilk adımını attı. Aydın ve Yıldız isimlerinde iki evladı oldu. Yazın kısmını bitirdikten sonrasında Adapazarı’na atandı. Sadece o dönem verem hastalığına yakalandı. Bu vaziyet görevini yarıda bırakmasına niçin oldu. Verem tedavisi müşahade etmek suretiyle İstanbul Yakacık Sanatoryumu’nda yattı.
İyileştikten sonrasında İstanbul’a atama oldu. Ortaokulda Türkçe öğretmenliği yapmış oldu. Bununla birlikte felsefe eğitimi almaya sürdü. O dönem ikinci dünya savaşı başladı. Savaşın tesirleri Rıfat Ilgaz’ın eserlerine yansıdı. Tosya’ya gitti. Orada yaşanmış olan zerzele ve abisinin Tosya’da bulunması onun izlenimlerini gazeteye yazmasını sağlamış oldu.
1940 senesinde dergilerde şiirler yazdı. Salah Birsel, Hasan Tanrıkut ve Sabahattin Kudret Aksal ile tanıştı. 9 Eylül 1942 senesinde Ömer Faruk Toprak ile beraber mecmua çıkardı. Bu dergiye “Yürüyüş Dergisi” adını verdiler. Dergiye ova ve şiirler yazan edebiyatçılar içinde Orhan Kemal, Nazım Hikmet, Sait Faik Abasıyanık ve Cahit Rençber da vardı. 1943 senesinde ilk kitabını çıkardı. Bu kitabın adı “Yarenlik”tir.
1944 senesinin Ocak Ayında şiir kitaplarından bir tanesi olan “Derslik” toplatıldı. bundan farklı olarak kendisine 6 ay hapis cezası verildi.6 ay sonrasında tekrardan öğretmenlik görevine döndü.
Tekrardan sağlığı bozuldu ve tedavi görmeye sürdü. Hapisten sonrasında öğretmenlik mesleğini yerine getiremedi ve basın yaşamına geçiş yapmış oldu.
1950 senesinde gazetecilik hayata geçirmeye başladı. “Yürüyüş” dergisinden görevli oldu. Yozgat!a öğretmenlik oluşturmak suretiyle atandı sadece tekrar hastalığı görevini icra etmesine müsaade etmedi. Tekrardan verem tedavisi müşahade etmek suretiyle hastaneye yattı.
“Marko Paşa “dergisini çekip çıkarmak suretiyle Aziz Nesin ile beraber 1947 senesinde ova işlerinde müdürlük yapmış oldu. “Adem Baba” adlı gülmece dergisini çıkardı. Birden çok meşhur gülmece dergisine ve gazeteye yazılar yazdı.
1953 senesinde “Devam” adlı şiir kitabı çıkardı. Sadece bu şiir kitabı toplandı. bundan farklı olarak tekrardan hapse girdi. 5 buçuk yıl hapis yattı.
Stepne takma adıyla Dolmuş Dergisi’nde yazılar yazdı. Hababam Sınıfı, Don Kişot İstanbul’da ve Bizim Koğuş benzer biçimde yazıları bir dergide dizi olarak gösterildi. Doğal olarak tekrardan “Stepne” takma adı ile.
Aslolan ünü Hababam Sınıfı adlı kitabı ile oldu. Yazıları beyazperdeye ve tiyatroya uyarlandı. 1961 senesinde kadar kendi adıyla yazılar yazmadı. Sadece 1961 anayasasının yürürlüğe girmesi ile beraber kendi adıyla yazma hakkı elde etti. Derslik Yayınları’nı kurdu. Kendi kitaplarını burada yayınladı. Basın onur Kartı’nı 1970 senesinde aldı. 1980 senesinde 1 yıl gözaltına alındı.
“Kırk Sene Evvel Kırk Sene Sonrasında” adlı kitap yazdı. Bu kitabında 1980 döneminde şahit olduğu vakaları söyledi. Çınar Yayınları’nı oğlu ile birlikte kurdu.
Toplumsal gerçekçi şairler kuşağının 1940’lı yıllardaki en mühim temsilcisidir. “Karartma Gece vakti” adlı romanı filme çekildi. Filmin başrolünde Tarık Akan oynadı. Bu film birden çok mükafat kazanmıştır.
Romanları
- 1957 – Hababam Sınıfı
- 1959 – Pijamalılar (Bizim Koğuş)
- 1969 – Karadenizin Kıyıcığında
- 1972 – Halime Kaptan
- 1974 – Meşrutiyet Kıraathanesi
- 1974 – Karartma Gece vakti
- 1976 – Sarı Yazma
- 1981 – Yıldız Karayel
- 1984 – Apartıman Evlatları
- 1984 – Hoca Nasrettin ve Çömezleri
- 1987 – Hababam Sınıfı İcraatın İçinde
- 1982 – Yokuş Yukarı
- 1986 – Kırk Sene Evvel Kırk Sene Sonrasında
- 1992 – Dördüncü Bölük
- 1957 – Radarın Anahtarı
- 1957 – Don Kişot İstanbul’da
- 1962 – Kesmeli Bu tarz şeyleri
- 1962 – Nerde O Eski Usturalar
- 1962 – Saksağanın Kuyruğu
- 1965 – Şevket Ustanın Kedisi
- 1969 – Garibin Horozu
- 1972 – Altın Ekicisi
- 1972 – Palavra
- 1972 – Tuh Sana
- 1972 – Çatal Matal Kaç Çatal
- 1972 – Bunadı Bu Adam
- 1972 – Keş
- 1972 – Kırmızı Atını
- 1972 – Hababam Sınıfı Uyanıyor
- 1972 – Hababam Sınıfı Baskında
- 1972 – Hababam Sınıfı Sınıfta Kaldı
- 1982 – Rüşvetin Alamancası
- 1983 – Toplumsal Hanımefendiler Partisi
- 1983 – Çalış Osman Çiftlik Senin
- 1990 – Glikoz Kutusu
Şiir Kitapları
- 1943 – Yarenlik : 1946’da ikinci basımı yapılmış oldu.
- 1944 – Derslik : Kovuşturmaya uğradı. 6 ay hapis yattı.
- 1947 – Yaşadıkça : Toplatıldı.
- 1953 – Devam : Toplatıldı.
- 1954 – Üsküdar’da Sabah Oldu
- 1962 – Nefes Soluğa
- 1969 – Karakılçık
- 1971 – Irak Değil
- 1974 – Güvercinim Uyur mu
- 1983 – Kulağımız Kirişte
- 1987 – Ocak Katırı Alagöz
- 1995 – Çocuk Bahçesi
- 1983 – Tüm Şiirleri : 9 cilt derisi olarak
- 2004 – Tüm Şiirleri: 1927-1991
Çocuk Kitapları
- Bacaksız Kamyon Sürücüsü
- Bacaksız Okulda
- Bacaksız Paralı Atlet
- Bacaksız Dinlence Köyünde
- Bacaksız Sigara Kaçakcısı
- Öksüz Civciv
- Ufak Cekmece Okyanusu
- Cankurtaran Yılmaz
- Kumdan Betona
- Çocuk Bahçesi(Şiir)
Videoları
