Enkazdan sağ çıkanlarda Crush Sendromu ve Kompartman Sendromu görülebilir.
Enkazdan sağ çıktıktan sonrasında tedavi planlaması hastanın umumi durumuna, kaç saat enkazda kaldığına bakılırsa değişmektedir. Enkazdan çıkarılan kişiye öncelikli olarak serum uygulanır, hava soğuksa hasta termal battaniyeye sarılmış olur. Peşinden hastanede tedaviye götürülür.
ENKAZDAN SAĞ ÇIKAN KİŞİLERDE HANGİ SAĞLIK SORUNLARI GÖRÜLEBİLİR?
Enkazdan çıkarılan şahıs her ne ölçüde sıhhatli görünse de kesinlikle hastaneye giderek lüzumlu tetkikleri yaptırmalı, rasat altında tutulmalıdır. Enkazdan sağ çıkan kişilerde şu sıhhat problemleri görülebilir:
AKUT BÖBREK YETMEZLİĞİ
Enkazdan sağ çıkanlarda en sık karşılaşılan sıhhat problemi akut böbrek yetmezliğidir. Akut böbrek yetmezliği, böbreklerinizin birden emek harcamayı bırakmasıdır. Akut böbrek yetmezliği daima kalıcı değildir. derhal tedavi görürseniz – ve başka dikkat edilmesi gereken sıhhat problemleriniz yoksa – böbrekleriniz düzgüsel biçimde çalışmaya art dönebilir. Böbrek organının anne vazifesi kan sıvısındaki atıkları filtrelemelek, kan basıncını denetim altına almaktır. Böbrekler aynı zamanda alyuvarların üretilmesine de destek verir. Fiziksel bedenimizde pek oldukça vazifesi olan böbrek organının sıhhatli emek vermesi oldukça mühimdir. Akut böbrek yetmezliğinde normalden daha azca idrara çıkma, halsizlik, düzensiz kalp organı atışı, mide organını bulantısı, şuur bulanıklığı, ayak ve bacak kısmında ödem şeklinde emarelere sebep olabilir. Akut böbrek yetmezliğinin tedavisi hastanede gerçekleştirilir. Hastanede ne kadar kalacağınız akut böbrek yetmezliğinin nedenine ve böbreklerinizin ne kadar hızlı bir şekilde iyileştiğine bağlıdır. Daha dikkat edilmesi gereken vakalarda, böbrekler eski sağlığına kavuşana kadar diyalize girmeniz lazım olabilir.
DEHİDRASYON
Enkazdan sağ çıkanlarda görülen bir öteki hastalık de dehidrasyondur. Dehidrasyon vücudun susuz kalması anlamına gelir. Depremde yıkıntı altında kalan kimseler günlerce su içemediğinden vücutlarındaki su miktarı azalır, tehlikeli boyuta düşer. Dehidrasyon ağız kuruluğu, şuur bulanıklığı, halsizlik, mide organını bulantısı şeklinde emarelere sebebiyet verebilir. Dehidrasyonun anne emaresi hiponatremidir. Hiponatremi olarak da isimlendirilen kanda sodyum düşüklüğü, su ve sodyum dengesi bozulduğunda ortaya çıkıyor. Dehidrasyon tedavisinde hastaya düzgün biçimde serum verilir, böbrek fonksiyonları normale döndükten sonrasında bolca sıvı tüketmesi sağlanmış olur.
KOMPARTMAN SENDROMU
Kompartman sendromu kaslardaki basıncın tehlikeli seviyelere erişmesi neticesinde beliren bir sıhhat sorunudur, bu durumda organlara kan sirkülasyonu azalır, kaslar ve sinirler ziyan görür. çoğunlukla bacak kısmında, ayaklarda, kollarda ya da ellerde görülebilmektedir, sadece vücudun içinde kapalı bir bölmenin olduğu her yerde ortaya çıkabilir. Kompartman doğrusu tazyik sendromu adalenin içinde kanama ve ödem neticesinde dolayı oluşur. Tek tedavisi ameliyattır. Cerrahi operasyon ile gerilen dokular ve kaslar açılır.
AKCİĞERE VEYA BEYNE PIHTI ATMASI
Enkazda uzun bir zamanda hareketsiz durmak kan dolaşımı ilişkili pıhtı atma şeklinde sorunlara niçin olabiliyor. Kan pıhtısı, kan sıvıdan kısmen katıya dönüştüğünde damarlarda ya da atardamarlarda jel benzeri kıvama dönmesi ile meydana gelir. Uzun bir zamanda hareketsiz durmak bilhassa beyne ve akciğere pıhtı atmaya niçin olabiliyor. Pıhtı atması için kan sıvılaştırıcı ilaç tedavisi uygulanır, böylece pıhtı eritilmeye başlanır. Bu tedavi kafi gelmezse cerrahi operasyon ve fizik tedavi lazım olabilir.
CRUSH SENDROMU
Crush Sendromu ezilme, sıkışma, hareketsizlik neticesinde dokuların, kasların ziyan görmesi anlamına gelir. Crush sendromu çoğu zaman zerzele, maden kazası, çığ düşmesi, kar kitlesinin altında durmak, patlama, iş ve trafik kazalarındaki darbeler şeklinde olaylardan sonrasında görülebilmektedir. Crush Sendromunda ilk hazırlanması ihtiyaç duyulan hastaya damar yolu açılarak saatte bir litre oluş suretiyle serum vermektir. bundan farklı olarak kaslarda yıkımın önlenmesi için ilaç tedavisi de uygulanabilir. Crush sendromu erken müdahele edilmediğinde ölümle sonuçlanabilmektedir.
ENKAZDAN ÇIKAN KİŞİLERDE GÖRÜLEBİLEN DİĞER SAĞLIK SORUNLARI NELERDİR?
- Hipotermi (Donma)
- Anksiyete (Yoğun kaygı)
- Depresyon
- Şok
- Şuur bulanıklığı
- İdrar yolu enfeksiyonu
- Kandaki şeker oranı düşüklüğü
ENKAZ ALTINDA KALAN KİŞİLERDE HANGİ YARALANMALAR GÖRÜLÜR?
Depremlerde ya da yapı çökmelerinde; beton kalıpların, eşyaların düşmesi ya da çökmesi neticesi yıkıntı altında kalanlarda en sık karşılaşılan yaralanmalar;
– Kafa ve boyun yaralanmaları,
– Omurga yaralanmaları,
– Künt ve penetran toraks, karın yaralanmaları,
– Ekstremite kırıkları,
– Kompartman sendromları ve
– Ezilme(crush) yaralanmalarıdır.
