Gelişme teması filmlerde en oldukça karşımıza çıkan temalardan. Değişik hikayelerde, bambaşka karakterlerde ve hatta, değişik film türlerinde gelişme hikayelerini görebiliyoruz. çoğunlukla bu tip filmler, anne karakterlerin hayatlarındaki bir dönüm noktasına odaklanıyor. Bu dönüm noktaları bir çok vakit ortaokul ya da lise çağlarındaki karakterlerin hayatlarında olabilmektedir. Böylece, hem öğrendikleriyle büyüyen aynı zamanda ıslak alıp büyüyen karakterleri izlemiş oluyoruz. bundan farklı olarak, bu tip filmler karakterlerin kendilerini keşfetme ve kendilerini ilişkin hissedebilecekleri bir yer bulma süreçlerini gösteriyor. Gelişme temalı filmler (ya da, İngilizce’deki adlarıyla “coming of age” filmleri) çoğu zaman genç karakterlerin mühim yaşam deneyimlerinden çıkardıkları dersler ya da genç karakterlerin kendilerini bulmaları ile bitiyor.
Les quatre cents coups (400 Blows)
1959 yapımı 400 Blows, François Truffaut’nun otobiyografik karakteri Antoine Doinel’i özetleyen film dizisinin ilk filmi. 400 Blows, evinde ailesiyle problemler yaşayan ve okulda devamlı sorun çıkaran Antoine’nın yaşadıklarına konu alıyor. Filmimizde, bilhassa annesiyle arasındaki soğuk birlikteliğin Antoine’ı nasıl etkilediği gösteriliyor. Film süresince söyledikleri ve anlattıkları ile Antoine, kişiliğini ve tüm dertlerini seyirciye aktarmayı başarıyor. Fransız Yeni Dalgası’nın en mühim örneklerinden birisi de olan 400 Blows, Antoine’ın yaşamına ve kafasına girmeyi başardığı için gelişme ilişkili filmlere de bir misal meydana getiriyor. Sonunda ise Antoine pek bir ders çıkarmasa da kendini bulma yolunda ilk adımları attığı gözüküyor.
Lean On Pete
Başrolünde Charlie Plummer’ın yer almış olduğu A24 filmi Lean On Pete, Charley ile bakımını üstlendiği at arasındaki ilişkiye odaklanıyor. Film süresince Charley hayatındaki pek oldukça şeyi kaybediyor ve ilişkin olduğu pek bir yer kalmıyor. Bu yüzden bir yarış atı olan Lean On Pete’i kaybetmemek için elinden geleni yapıyor. Film aslen belli bir noktadan sonrasında bir yol filmine de dönüşüyor. Charley’nin yolculuğu giderek zorlaşsa da o bir halde, değişik yollar bularak ilerlemeye devam ediyor. Uzun bir zamanda kendi başına ayakta durmayı başarıp kendi başının çaresine bakan Charley, sonunda kendisini ilişkin hissedebileceği bir yer bulmayı başarıyor.
20th Century Women
20th Century Women, artist kadrosunda Annette Bening, Elle Fanning, Greta Gerwig, Lucas Jade Zumann şeklinde adları bulunduruyor. Film, Dorothea’nın buluğluk çağındaki oğlu Jamie ile olan ilişkisini ve Jamie’nin hayatlarındaki öteki hanımlarla olan ilişkisine odaklanıyor. Aslen Jamie’nin büyümesinde kiracıları Abbie ve Jamie’nin kendinden iki ıslak büyük arkadaşı Julie’nin de tesiri gözüküyor. Hayatındaki bu kadınlardan öğrendiği bilgilerle Jamie değişiyor ve yaşıtlarından daha değişik bir gözle dünyaya bakıyor. 20th Century Women, Jamie hakkında olmasıyla birlikte etrafındaki bu hanımefendiler hakkında da. Yaşları ne olursa olsun onların da bir şeyler öğrenme ve gelişme süreçleri gösteriliyor.
Eighth Grade
Güldürmen Bo Burnham’ın yazdığı ve yönettiği Eighth Grade listedeki bir öteki A24 filmi. Kayla’nın ortaokulda geçirdiği nihayet haftayı özetleyen film, çocukluk ile buluğluk arasındaki noktaya odaklanmış durumda. Bir taraftan Kayla’nın kendi yaşıtlarıyla olan toplumsal yaşamı gösterilirken bir taraftan da babasıyla olan ilişkisi gösteriliyor. Eighth Grade, bilhassa günümüz gençliğini anlatmaktaki başarısıyla övülüyor. Kayla’nın Youtube, Tumblr şeklinde toplumsal medya platformlarıyla ilişkisi ve bilhassa çekmiş olduğu videoların kendisi üstündeki tesiri anlatılıyor. Başroldeki Elsie Fisher’ın tanınmasına neden olan film, 2019 senesinde Amerikan Senaryo Yazarları Birliği’nin En İyi Orijinal Senaryo ödülünü de kazanmıştı.
The Florida Project
Sean Baker tarafınca yönetilen ve Willem Dafoe’nun yer almış olduğu The Florida Project, delikanlı zamanlarında olan anası ile bir motelde yaşayan Moonee’yi konu alıyor. Zamanını motelde yaşayan öteki çocuklarla geçiren Moonee, çoğu zaman dostlarıyla beraber yaramazlık yapıyor ve problem çıkarıyor. Anası Halley ise para kazanma çabası içinde Moonee ile pek ilgilenemiyor. Filmin adı Florida’daki Disneyland’in ilk taslak isminden geliyor ve filmdeki çocuklar otelin yakınındaki Disneyland’i hemen hemen büyülü bir yer olarak görüyor. The Florida Project, ailelerinin geçim sıkıntıları içinde evlatların kendi içinde kurmuş oldukları gezegeni gösteriyor. tekrar de Moonee gerçek gezegenimizin kurallarından kaçmayı başaramıyor.
Ma vie de Courgette (My Life as a Zucchini)
My Life as a Zucchini, yazarları içinde Céline Sciamma’nın da yer almış olduğu Fransız bir stop-motion 3D filmi. Filmimizde, anası öldükten sonrasında bir yetimhaneye gönderilen Icare ya da annesinin ona verdiği takma adla Courgette’in (Kabakçık) başından geçenler anlatılıyor. Film, yetimhanedeki evlatların içinde meydana gelen bağları inceliyor. Bilhassa, Courgette ve yetimhaneye ondan sonrasında gelen Camille arasındaki arkadaşlık gösteriliyor. Filmdeki en mühim sayılabilecek münasebet ise filmin başından beri Courgette ile ilgilenen polis ve Courgette, sonradan da Camille arasındaki münasebet. My Life as a Zucchini, Courgette’in kendisi için yeni bir yer ve yeni bir aile bulmasına odaklanıyor.
Hunt for Wilderpeople
Taika Waititi tarafınca yazıp yönetilen Hunt for Wilderpeople, bir çocuğun dünyadaki yerini arama ve kendisine bir aile bulma çabasını özetleyen başka bir film. Bella ve Hec tarafınca evlat edinilen 12 yaşındaki Ricky, tam yeni hayatına alışmışken tekrardan toplumsal hizmetlere verileceğini öğreniyor. Bu yüzden de köpeğini de yanına alıp ormana kaçmaya çalışmakta sadece Hec onu bulmayı başarıyor. Film, kısacık zamanda ikisinin ormanda geçirdikleri zamana odaklanmaya başlıyor. Bu süreçte Hec ve Ricky kendileri hakkında birbirleriyle paylaştıkları ile beraber yavaş yavaş birbirlerine ısınmaya başlıyorlar. Sonunda Ricky, tekrar kendisi için bir ev ve doğru insanları bulmuş olabilmektedir.
Good Bye Lenin!
Başrolünde Daniel Brühl’ün yer almış olduğu 2003 yılında yapılmış Alman filmi, Berlin Duvarı’nın yıkıldığı döneme odaklanıyor. Şark Almanya’da yaşayan Alex, Almanya’nın birleşmesinden yanayken anası sıkı bir Şark Almanya taraftarı. Alex, duvarın yıkılmasından 8 ay sonrasında komadan uyanan annesine bir şok yaşatmamak için Almanya’nın birleştiğini ona söylememeyi seçiyor. Bu sırrı saklamak için pek oldukça şey icra eden Alex, arkadaşı ile yalandan havadis, bilgi, salık videoları bile çekiyor. Film umumi olarak düş dünyasında yaşamayı seçen Alex ve evin sıkıntıları ile ilgilenen ablası Ariane’nın arasındaki, düş ve gerçek çatışmasında aşama kaydediyor. Bir noktadan sonrasında Alex’in gerçeklerle yüzleşmesi ve gelişmesi gerekmektedir.
And Then We Danced
Levan Akın tarafınca yazıp yönetilen 2019 yılında yapılmış Gürcistan filmi And Then We Danced, bir Gürcü dans topluluğunda yer edinen Merab’ı ve onun kendisini, cinsel yönelimini keşfetme sürecini konu alıyor. Film, topluluğa yeni katılan Irakli ile Merab’ın arasındaki yakınlaşmayı gösteriyor. Bir taraftan anane teriminin tanımına odaklanan film, geleneklerin insanoğlu tarafınca değişik şekillerde yorumlanabileceğini gösteriyor. Filmimizde değişik yönlere çekilen Merab, sonunda yaşamını bir tek kendi istediği biçimde yaşayabileceğini ayrım ediyor ve bunu gösteriyor. Film, geleneksel Gürcü dansına odaklandığı için Merab’ın bunu gösterme yolu da dansı üstünden olabilmektedir. Yaşamış olduğu hislerden, aşktan daha önemlisi Merab’ın kendisini bulması olabilmektedir.
