Dünyadaki hava olaylarının ara sıra ürkütücü ve hatta ölümcül seviyelere ulaşabildiğini müşaahade ediyoruz. Peki, Güneş Sistemindeki öteki gezegenlerdeki hava vakaları nasıl olabilmektedir?
Baştan açıklayalım, Dünya’nınki örneklerine küçük bir benzerlik gösterse de fazlaca daha gereğinden fazla noktalara ulaşabiliyor. İnsanları basitçe öldürecek rüzgarlar, eritecek ve hatta ezecek yağmurlar, eşi olmayan şimşekler ve sizi bronzlaştıracak kutup ışıkları ile karşılaşabilirsiniz.
Venüs: Sülfirik asitten meydana gelen bulutlar
örnek olarak Venüs son derece yaşanmaz bir gezegen, sadece ortalama 55 kilometre yükseklikte, hoş bir ısıya ve yarım atmosferin birazcık üstünde bir basınca haiz. Bu yüzden hemen hemen bulutlar üstünde bir kent kurabilirsiniz benzer biçimde gözüküyor. Sadece bulutları farklı bir problemi bununla beraber getiriyor. Venüs’teki bulutlar sülfürik asitten oluştuğu ve bütün gezegeni sardığı için, insanoğlu için pek sıhhatli olduğu açıkça ifade edilemez. Bu bulutlar, belirli bir noktaya kadar asit yağışına neden olabilmektedir. Gezegen gereğinden fazla sıcak olduğundan dolayı, bu kükürt (sülfür) yağmuru yüzeye ulaşamadan, onlarca kilometre yükseklikte buharlaşıyor. Yüzeyde ise kurşunu eritmeye kafi gelecek bir sıcaklığın yanında ayrıca, gezegenin gereğinden fazla yoğun atmosferinden meydana gelen bir halde tazyik, 900 metre su altındakine tekabül ediyor.
Titan: Gereğinden fazla soğuklar
Titan ise yağmurlu ve yoğun atmosferine karşın daha yaşanabilir bir ortam sağlıyor. Satürn’ün en büyük uydusu kalınca bir atmosferle kaplı ve Güneş Sisteminde Dünya haricinde yüzeyinde nehirler, göller ve denizler var olan tek cisim. Sadece bu sıvı kütleleri sudan değil, hidrokarbonlardan meydana geliyor. Titan’ın gereğinden fazla soğuğu da çeşitli kimseler için Venüs’ün eritici ve ezici ortamına tercih edilebilir olabilir.
Kasırgaları iç etsek bile, Dünya üstündeki çabucak yel öteki gezegenlerde görülen gereğinden fazla örneklerinden fazlaca daha sıska. Şiddetli Hava Araştırmaları Merkezi’nden Doppler on Wheels sistemi, Dünya’daki üstün dereceli en yüksek yel hızını 3 Mayıs 1999’da Oklahoma City kasırgasının üç saniyelik bir rüzgarı esnasında saatte 484 kilometre olarak ölçtü. En yüksek günlük averaja bakarsak, 21 ve 22 Mart 1951’de Port Martin’de (Antarktika) kaydedilen saatte 174 kilometreyi müşaahade ediyoruz.
Erendiz: Büyük al kir ve fırtınalar
Sadece bu hızlar gaz devi gezegenler için yok denecek kadar düşük sayılabilir. Erendiz’in Büyük Al Lekesi çok önemli bir antisiklonik fırtınadır ve içine Dünya ve Venüs’ü rahatça sığdırabilecek kadar büyüktür. Ortalama minimum 200 senedir var bulunduğunu bilmekteyiz sadece bunun iki sert kadar süredir varlığını koruyor olabilir. Onu görecek teknolojiye haiz olmadığımız için tam olarak ne kadar zamandır var olduğundan güvenli olamıyoruz. Bu bölgedeki rüzgarlar, dünyadaki en kuvvetli kasırgadakilerle basitçe ve rahatça karşılaştırılabilir ve kıyı kısımlarında rüzgarlar saatte 450 kilometreye kadar ulaşabilir. bundan farklı olarak bu fırtınanın gezegenimizin tamamından daha büyük bir alanı kapsadığını unutmamakta da yarar var.
Neptün: İnanılmaz hızdaki rüzgarlar
Sadece Neptün’e giderseniz hakkaten ürkütücü rüzgarlar ile karşılaşıyorsunuz. NASA tarafınca meydana getirilen tahminler, yüksek rakımlarda Neptün’deki hızların saatte 1.770 kilometreyi aşabileceğini gösteriyor. Bu, Neptün’deki rüzgarların sesten daha süratli (süpersonik) olduğu anlamına geliyor. Burada, Dünya’da, saatte 800 kilometrelik bir yel sizi basitçe havaya kaldıracaktır ve sonrasının keyifli olacağını söyleyemeyiz.
Neptün ve Uranüs’ün başka bir garip hava vakası daha bulunmakta. Bu gezegenlerin atmosferlerinde, tazyik iyice yükseldiğinde karbonun, gezegenin merkezine doğru yağan elmaslara dönüştüğüne inanılıyor. Doğrusu, süpersonik rüzgarların çarpmasının arkasından, büyük ihtimalle bir elmasa dönüşebilirsiniz.
